Türkiye İhracatçılar Meclisi’nin “İhracatta Rekabetçiliğin Geliştirilmesi Sektör Raporu Hazırlanması” projesinin ilk fazı kapsamında; ihracatçı sektörlerin güncel durumunun ortaya konması, uluslararası rekabetçilik göstergeleri ışığında analiz edilmesi ve sektör bazlı politika/aksiyon önerilerinin geliştirilmesine temel oluşturacak sektör raporlarının hazırlanması hedeflendi.
Bu çerçevede, Elektrik ve Elektronik sektörünün dış pazarlardaki rekabetçiliğini etkileyen güncel sorunların sektör ve ilgili kamu paydaşlarının katılımıyla tanımlanması, önceliklendirilmesi ve çözüm seçeneklerinin yapılandırılması amacıyla bir “Rekabetçilik Çalıştayı” düzenlendi.
Projenin yürütücü danışmanı PwC Türkiye uzmanları tarafından gerçekleştirilen çalıştay; sektörün uçtan uca değer zinciri boyunca rekabetçilik temelli sorunların hangi aşamalarda yoğunlaştığını görünür kılmayı amaçlıyordu. Bu bulgular yedi rekabetçilik ekseni çerçevesinde sistematik biçimde değerlendirecek ve geliştirilen önerileri muhataplarına göre ayrıştırarak uygulanabilir aksiyon setleri ile politika önerilerine dönüştürecektir.
Çalıştaya BEYSAD’ı temsilen Yönetim Kurulu Üyesi Buket Böke ve Genel Sekreter Ayşegül Koç katılım gösterdiler. Etkinlikte kıymetli paydaş kurumlarımızdan çok önemli yetkililer ile birlikte çalışma fırsatı sağladık; TET, TÜRKBESD, Arzum, Arçelik, ECİD, PwC…
Çalıştay öncesi üyelerimizden ön çalışma niteliğinde sorulara yönelik aldığımız cevaplar özelindeki hazırlıklarımızı da paylaşma imkanı sağlandı. Ankete katkı ve katılım gösteren tüm üyelerimize tekrar teşekkür ederiz.
Çalıştayın ilk oturumunda katılımcılar ile, moderatörler eşliğinde Elektrik ve Elektronik Sektörü uçtan uca değer zinciri perspektifiyle ele alındı; sektörün dış pazarlardaki performansını ve konumunu etkileyen rekabetçilik kaynaklı sorunları değer zincirinin ilgili adımlarına göre sistematik biçimde haritalandı. Bu kapsamda, çalıştayda tüm sorun alanlarının kapsamlı bir envanterinin çıkarılmasından ziyade, ihracatta rekabetçiliği doğrudan belirleyen ve dış pazarlarda somut etkisi bulunan kritik darboğazların görünür kılınması ve önceliklendirilmesi hedeflenmiş oldu.
Çalıştayın başlangıcında katılımcılar 5–6 kişilik çalışma gruplarına ayrıldı. Çalıştay yürütücüleri, her bir gruba ilgili sektörün değer zinciri adımlarını içeren (girdi temininden üretime, lojistikten satış sonrasına) boş Değer Zinciri Kanvaslarını dağıttılar.
Ardından, katılımcılardan sektörlerinin yaşadığı dış pazarlardaki rekabetçiliğini etkileyen sorunları düşünürken bu eksenleri göz önünde bulundurmaları ve ilgili eksene temas edecek şekilde formüle etmeleri istendi. Bu eksenler:
- Teknoloji ve Verimlilik: dijitalleşme, otomasyon, Ar-Ge, ölçek ekonomisi
- Ürün ve Değer: kalite, tasarım, inovasyon, markalaşma, katma değer
- Maliyet: işgücü, enerji, girdi maliyetleri, finansman maliyeti, tarifeler, hedef pazar uyum maliyetleri (örn: yeşil dönüşüm maliyeti, karbon vergileri, raporlama/denetim)
- Beşerî Sermaye: nitelikli işgücü, beceri setleri, eğitim/uyum kapasitesi
- Finansmana Erişim: krediye erişim, maliyet/teminat, ihracat finansmanı
- Mevzuat ve Teşvikler: düzenleyici çerçeve, ticaret rejimi, teşvik erişimi, idari yükler, hedef pazarlardaki mevzuat ve tedarik zinciri uyumluluğu (örn: AB sürdürülebilirlik mevzuatı)
- Altyapı ve Lojistik: ulaşım altyapısı, liman/gümrük kapasitesi, teslim süreleri